Dr. Selami ŞİMŞEK*

A Essay Bibliograpy On  Aziz Mahmud Hüdayi Who is Turkish Sufi And Poets Of Sefventeen Century



Abstract

This study is an attemp at enumerating the Aziz Mahmud Hüdayi related a essay of bibliograpy done in Turkey and abroad. This investigation, is contain the studies of Turkish and also, foreign language which did a little, will be able to biring a easiness in this mean. This bibliograpy which done according to circumantes of alphabetical,  is composed of four parts, each of which includes dissertations, books, periodicals and studies that is to treat of Aziz Mahmud Hüdayi.

Key Words:  Sufism, Dervish Lodge Poem, Jilwatiyya, Aziz Mahmud Hüdayi, Bibliograpy.



Özet

Bu çalışma, Azîz Mahmûd Hüdâyî ile ilgili Türkiye ve yurt dışında yapılan çalışmaları konu alan bir bibliyografya denemesidir. Araştırmamız, Türkçe ve az da olsa yabancı dilde hazırlanan çalışmaları içermekte olup, bu bağlamda bir kolaylığı getirebilecektir. Yazarların soyadlarına göre alfabetik sırayla hazırlanan bu bibliyografya, tezler, makaleler, kitaplar ve ondan bahseden eserler gibi dört kategoriden meydana gelmektedir.

Anahtar Kelimeler: Tasavvuf, Tekke Şiiri, Celvetiyye, Azîz Mahmûd Hüdâyî, Bibliyografya.



Giriş

Gün geçtikçe yeni çalışmalarla zenginleşen araştırma-inceleme konularından birisi de, XVII. asrın büyük Türk mutasavvıf şâirlerinden Azîz Mahmûd Hüdâyî (d. Şerflikoçhisar 948/1541-v. Üsküdar 1038/1628)’dir.

Seksen yedi yıllık ömründe beş ayrı padişah gören, pek çok devlet adamının hürmet ve saygısına mazhar olan[1] Azîz Mahmûd Hüdâyî, yaşadığı XVI.-XVII. asırların siyâsî, sosyal ve kültürel tarihiyle ilgili araştırmalarda adından bir vesile ile mutlaka bahsedilen zâtlardandır. Tesis ettiği Celvetiyye tasavvuf mektebinde yetiştirdiği mümtaz şahsiyetler ve yazmış olduğu otuz kadar eseriyle, kendi çağında ve sonraki dönemlerde etkili olan büyük bir şahsiyettir. Bu etki hiç kaybolmadan bugün de devam etmektedir. Nitekim hakkında aşağıda da görüleceği üzere gerek akademik gerek akademi dışı çevrelerde pek çok araştırma ve inceleme yapılmıştır.

Bibliyografya çalışmalarının, umûmiyetle araştırılan konu hakkında ne tür eserler kaleme alındığını ve hangi alanlarda yoğunlaşıldığını gösteren bir panorama özelliğine sahip olduğu bilinmektedir. Bu sebeple araştırmacılar, öncelikle konuya hangi perspektiften yaklaşacaklarını ve ne tür çalışmalara yöneleceklerini bibliyografya vasıtasıyla görme imkanı bulacaklardır. “Azîz Mahmûd Hüdâyî Bibliyografyası”nın da bu çerçevede araştırmacıya bir tablo çizmesi ve yol göstermesinde kuşku yoktur. Ülkemizde bu konuda şimdiye kadar gerek akademik ve gerekse akademi dışı çalışmalar sürekli olarak artmasına rağmen, herhangi bir bibliyografya çalışması yapılmamıştır. Halbuki “Azîz Mahmûd Hüdâyî Bibliyografyası” en azından iki-üç yılda bir güncellenmesi gereken konulardan birisi durumundadır.

İşte biz de bundan dolayı Azîz Mahmûd Hüdâyî’nin daha derinlikli, farklı ve seviyeli araştırılması için “Azîz Mahmûd Hüdâyî Bibliyografyası” hazırlanmasının önemli olduğundan hareketle böyle bir çalışma yapmaya karar verdik. Bu arada şunu belirtmek gerekir ki, Azîz Mahmûd Hüdâyî araştırmaları öncelikle iyi bir bibliyografya oluşturmaktan geçmektedir. Çalışmamız Azîz Mahmûd Hüdâyî ile ilgili Türkiye’de ve Türkçe araştırmaları içerisine almakta olup, az da olsa Türkçe’ye çevrilen veyahut yabancı dilde hazırlanan çalışmalara değinilmiştir.

Bu makalemizde Azîz Mahmûd Hüdâyî ve onun eserleriyle doğrudan alakalı çalışmalara yer verdik. Fakat kısmen de olsa doğrudan ilintili olmayan ve tanıtım amaçlı ve yazarı belli olmayan bazı çalışmalara da temas edilmiştir. Yine makaleler görülebildiği kadarıyla tek tek verilmiş, okuyucu ve araştırmacının makalenin konusunu görmesi sağlanmak istenmiştir. Bibliyografya hazırlanırken başta Mehmed Gülşen Efendi[2], Kemaleddin Şenocak[3], Ziver Tezeren[4], Hasan Kâmil Yılmaz[5] ve Mehmet Emin Ertan’ın[6] çalışmaları olmak üzere, Ankara Millî Kütüphane ile pek çok resmî ve özel kütüphane taranmıştır. Bunların dışında makalenin sonunda verilen kaynaklardan da faydalanılmıştır.

Makalemizde Azîz Mahmûd Hüdâyî ile ilgili çalışmalar dört başlık altında, soyadına göre alfabetik olarak verilmiş ve bir yazarın birden fazla çalışması varsa, bunlar kendi arasında tarih sırasına göre sıralanmıştır. Eser isimleri ise italik olarak yazılmış, akabinde yayım yeri ve tarihi, sayfa sayısı belirtilmiştir.

Birinci başlık altında, Azîz Mahmûd Hüdâyî ve onun eserleri üzerinde Türkiye’deki üniversitelerde yapılan “tezler”, ikinci başlık altında Azîz Mahmûd Hüdâyî, hayatı, eserleri ve düşünceleri kapsamında yapılan ”makaleler” ve üçüncü başlık altında da “kitaplar” yer almakta olup, ülkemizde bugüne kadar gerek Azîz Mahmûd Hüdâyî’nin eserleri, gerek onun hakkında hazırlanmış monografi vb. kitap boyutundaki çalışmalar bulunmaktadır. Dördüncü başlık altında ise, tümüyle olmasa dahi “ondan bahseden eserler”e değinilmiştir.

Tezler; hazırlayan, çalışmanın adı, programı (lisans/bitirme, yüksek lisans, doktora), danışman, hangi üniversite/enstitüye bağlı olarak hazırlandığı ile hazırlandığı yer, tarih ve sayfa adedi sırasıyla tanıtılmıştır. Makaleler yazar adı, makalenin ismi, yayımlandığı dergi/kitap/ansiklopedi, yayımlandığı yıl, cilt ve sayı no ve sayfa sayısı ile verilmiştir. Kitaplar; yazar adı, kitabın ismi, baskı sayısı, basıldığı yer, yayınevi/matbaa, tarih ve sayfa adedi şeklinde verilmiştir. Ondan bahseden eserler ise, aynen “kitaplar” kısmında olduğu sırayla tanıtılmış, sadece sayfa sayısı yerine hangi sayfa aralıklarında geçtiği belirtilmiştir.

Bu çalışmamız, Azîz Mahmûd Hüdâyî ile ilgilenenlere temel bir başvuru kitapçığı ve yeni araştırmaların yapılmasına vesile olabilirse amacına ulaşmış olacaktır. Şimdi sırasıyla bu çalışmaları tanıtmaya geçelim.          


Azîz Mahmûd Hüdâyî İle İlgili Çalışmalar

1. Tezler

1.1. Bitirme ve Lisans

1. Akbaş, Samiha, Azîz Mahmûd Hüdâyî Hayatı, Şahsiyeti, Eserleri, Tarîkatı, (Bitirme Tezi), dan. M. Erol Kılıç, Marmara Üniversitesi İlahiyat Fakültesi, İstanbul: 2004, 120 s.

2. Cerrah, Fatih, Aziz Mahmud Hüdayi’nin Şiirlerinde Dinî ve Kur’ânî Motifler, (Bitirme Tezi), d.y., Atatürk Üniversitesi İlahiyat Fakültesi, Erzurum: 2002, 36 s.

3. Coşkun, Hüseyin, Azîz Mahmûd Hüdâyî Külliyesi, (Bitirme Tezi), dan. Cahid Baltacı, Marmara Üniversitesi İlahiyat Fakültesi, İstanbul: 2005, 72 s.

4. Kök, Mustafa, Azîz Mahmûd Hüdâyî İle İhlas ve Fâtiha Sûrelerinin Tefsiri, (Bitirme Tezi), d.y., Marmara Üniversitesi İlahiyat Fakültesi, İstanbul: ts., 41 s.

5. Menteş, Gülsüm-Uygun, Mehmet Nuri, Azîz Mahmûd Hüdâyî Hayatı ve Bestelenmiş Eserleri, dan. Mehmet Nuri Uygun, (Bitirme Tezi), Marmara Üniversitesi İlahiyat Fakültesi, İstanbul: 2005, 108 s.

6. Moral, Emine, Aziz Mahmud Hüdayi Divanı, (Lisans Tezi), d.y., İstanbul Üniversitesi Edebiyat Fakültesi Türkoloji Bölümü, İstanbul: 1969, 210 s.

7. Özdemir, Baksen-Köse, Ali, Türbe Ziyaretlerinin Psiko-Sosyal Yönden İncelenmesi Aziz Mahmut Hudayi Örneği, (Bitirme Tezi), d.y., Marmara Üniversitesi İlahiyat Fakültesi, İstanbul: 2005, 43 s.

8. Saruhanlı, Sadi, Türk Mutasavvıfı Aziz Mahmud Hüdâyi, Dâru’l-Fünûn İlahiyat Fakültesi, (Mezuniyet Tezi), d.y., İstanbul Üniversitesi Edebiyat Fakültesi İslâm Araştırmaları Merkezi Kütüphanesi Tez No: 5, İstanbul: 1927, 15 s.

9. Hasturgut, Zeynep, Azîz Mahmûd Hüdâyî Hayatı ve Câmi‘u’l-Fezâil ile Miftâhu’s-Salât Adlı Risâlelerinin Tahkîki, dan. Hasan Kamil Yılmaz, (Bitirme Tezi), Marmara Üniversitesi İlahiyat Fakültesi, İstanbul: 2004, 35 s.

10. Yaslıçimen, Ekrem, Eşrefoğlu-Hüdai ve Niyazi Mısri Divanında Peygamberler Tarihi İsimler, (Bitirme Tezi), d.y., Marmara Üniversitesi İlahiyat Fakültesi, İstanbul: 1982, 61 s.

11. Yiğitalp, D. Mehmet, Celvetiyye ve Azîz Mahmûd Hüdâyî, (Bitirme Tezi), d.y., Marmara Üniversitesi İlahiyat Fakültesi, İstanbul: 1971, 34 s.



1.2 Yüksek Lisans

1. Acer, Cemal, Azîz Mahmud Hüdayi’nin “Hayatü’l-Ervah ve Necâtü’l-Eşbâh” Adlı Eserinin Tahkik, Tahric, Terceme ve Tahlili, (Y. Lisans Tezi), dan. Hasan Kâmil Yılmaz, Marmara Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü, İstanbul: 1998, 122+60 s.

2. Arpaguş, Safi, Azîz Mahmud Hüdayi’nin Nesayih ve Mevâiz Adlı Eserinin Hitabet ve İrşad Açısından Tahlili, (Y. Lisans Tezi),  dan. Hasan Kâmil Yılmaz, Marmara Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü, İstanbul: 1994, IX+267 s.

3. Baskıcı, Gonca, A Life Between Piety and Politics: Aziz Mahmud Hüdayi (ca. 1543-1628), Din (darlık) ve Politika Arasında Bir Hayat: Aziz Mahmud Hüdayi (ca. 1543-1628), (Y. Lisans Tezi), dan. Halil İnalcık, Bilkent Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü, Ankara: 2000, 241 s.

4. Güven, Mustafa Salim, Çeşitli Yönleriyle Azîz Mahmud Hüdayi’nin Mektupları, (Y. Lisans Tezi), dan. Hasan Kâmil Yılmaz, Marmara Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü, İstanbul: 1992, 237 s.

5. Kara, Kerim, Azîz Mahmud Hüdayi’nin Hulasatu’l-Ahbar Adlı Eserinin Tahkik, Tahric, Tercüme ve Tahlili, (Y. Lisans Tezi), dan. Hasan Kâmil Yılmaz, Marmara Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü, İstanbul: 1994, V+143 s.

6. Öner, Sibel, Aziz Mahmud Hüdayi Divan’ının Halk Edebiyatı ve Metaforik Anlatım Bakımından Değerlendirilmesi, (Y. Lisans Tezi), dan. Ali Yakıcı, Gazi Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü, Ankara: 2006, 231 s.

7. Özaydın, Murat, Aziz Mahmud Hüdayi ve Eseri Necâtü’l-Garik, (Y. Lisans Tezi), dan. İbrahim Düzen, Harran Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü, Şanlıurfa: 1999, 231 s.

8. Özdemir, Mustafa, Azîz Mahmud Hüdayi’nin Hulasatu’l-Ahbar Adlı Eserinin Tahkik, Tahric, Tercüme ve Tahlili (1. Kısım), (Y. Lisans Tezi), dan. Hasan Kâmil Yılmaz, Marmara Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü, İstanbul: 1994, VI+122+60 s.

1.3. Doktora

1. Bahadıroğlu, Mustafa, Vâkıat-ı Hüdâyî’nin Tahlil ve Tahkiki, (Doktora Tezi), dan. Mustafa Kara, Uludağ Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü, Bursa: 2003, 626 s.

2. Güner, F. Cangüzel Zülfikar, Aziz Mahmud Hüdâyî Külliyesi’nin Kuruluşu ve İlk Yüzyılı, (Doktora Tezi), dan. Bahaeddin Yediyıldız, Hacettepe Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü, Ankara: 1999, 243 s.

3. Pakiş, Ömer, Aziz Mahmud Hüdayi’nin Kur’an’ı Yorumlama Yöntemi (Nefâisü’l-Mecâlis Bağlamında), (Doktora Tezi), dan. Muhsin Demirci, Marmara Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü, İstanbul: 2001, VIII+231 s.

4. Yılmaz, Hasan Kâmil, Azîz Mahmûd Hüdâyî ve Celvetiyye Tarîkatı, (Doktora Tezi), dan. M. Esat Coşan, Marmara Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü, İstanbul: 1983, 320 s.



2. Makaleler

1. Acer, Cemal, “Azîz Mahmud Hüdâyî’nin Hayâtü’l-Ervâh ve Necâtü’l-Eşbâh Adlı Eserinin Değerledirilmesi”, Uluslarası Aziz Mahmud Hüdayi Sempozyumu (23-25 Mayıs 2005) Bildiriler,  İstanbul: Üsküdar Belediye Başkanlığı Üsküdar Araştırmalar Merkezi Yayınları, 2006, c. I, ss. 311-320.

2. Ağralı, Ahmet, “Azîz Mahmud Hüdâyî’nin Necâtü’l-Garîk Adlı Eseri”, Uluslarası Aziz Mahmud Hüdayi Sempozyumu (23-25 Mayıs 2005) Bildiriler,  İstanbul: Üsküdar Belediye Başkanlığı Üsküdar Araştırmalar Merkezi Yayınları, 2006, c. I, ss. 321-355.

3. Akçay, Yusuf, “Azîz Mahmud Hüdâyî Dîvânı’nda Tasavvufî Terimler”, Uluslarası Aziz Mahmud Hüdayi Sempozyumu (23-25 Mayıs 2005) Bildiriler,  İstanbul: Üsküdar Belediye Başkanlığı Üsküdar Araştırmalar Merkezi Yayınları, 2006, c. I, ss. 465-484.

4. Akpınar, Ali, “Azîz Mahmud Hüdâyî’nin Kur’ân’a Vukufiyeti ve Âyetleri Kullanmadaki Metodu (Divân Örneği)”, Uluslarası Aziz Mahmud Hüdayi Sempozyumu (23-25 Mayıs 2005) Bildiriler,  İstanbul: Üsküdar Belediye Başkanlığı Üsküdar Araştırmalar Merkezi Yayınları, 2006, c. I, ss. 31-54.

5. Arı, Bülent, “İstanbul’da Coros Diplomatique ve Azîz Mahmud Hüdâyî”, Uluslarası Aziz Mahmud Hüdayi Sempozyumu (23-25 Mayıs 2005) Bildiriler, İstanbul: Üsküdar Belediye Başkanlığı Üsküdar Araştırmalar Merkezi Yayınları, 2006, c. II, ss. 39-50.

6. Arpaguş, Safi, “Azîz Mahmud Hüdâyî’nin Hatiplik-Vâizlik Hizmetleri ve en-Nasâyıh ve’l-Mevâiz Adlı Eseri”, Uluslarası Aziz Mahmud Hüdayi Sempozyumu (23-25 Mayıs 2005) Bildiriler, İstanbul: Üsküdar Belediye Başkanlığı Üsküdar Araştırmalar Merkezi Yayınları, 2006, c. I, ss. 101-114.

7. Atik, Hikmet, “Azîz Mahmud Hüdâyî’nin Bir Na’tinin Şerhi”, Uluslarası Aziz Mahmud Hüdayi Sempozyumu (23-25 Mayıs 2005) Bildiriler,  İstanbul: Üsküdar Belediye Başkanlığı Üsküdar Araştırmalar Merkezi Yayınları, 2006, c. I, ss. 377-382.

8. Balcı, Esra, “Hüdayi Külliyesi Şeyh Dairesi Belgeleme Çalışmaları”, Uluslarası Aziz Mahmud Hüdayi Sempozyumu Bildiriler, (23-25 Mayıs 2005) İstanbul: Üsküdar Belediye Başkanlığı Üsküdar Araştırmalar Merkezi Yayınları, 2006, c. II, ss. 413-440.

9. Ballafat, Paul, “Azîz Mahmud Hüdâyî and the Subtle Centers”, Uluslarası Aziz Mahmud Hüdayi Sempozyumu (23-25 Mayıs 2005) Bildiriler, İstanbul: Üsküdar Belediye Başkanlığı Üsküdar Araştırmalar Merkezi Yayınları, 2006, c. I, ss. 193-210.

10. Bardakçı, Mehmet Necmeddin, “Azîz Mahmud Hüdâyî’nin Tasavvufî Düşüncesinde Ölüm ve Ölüm Sonrası Hayat”, Uluslarası Aziz Mahmud Hüdayi Sempozyumu (23-25 Mayıs 2005) Bildiriler,  İstanbul: Üsküdar Belediye Başkanlığı Üsküdar Araştırmalar Merkezi Yayınları, 2006, c. I, ss. 245-260.

11. Barışta, H. Örcün, “Azîz Mahmud Hüdâyî Camiindeki Ağaç İşleri Üzerine”, Uluslarası Aziz Mahmud Hüdayi Sempozyumu (23-25 Mayıs 2005) Bildiriler, İstanbul: Üsküdar Belediye Başkanlığı Üsküdar Araştırmalar Merkezi Yayınları, 2006, c. II, ss. 531-538.

12. Baş, Erdoğan, “Azîz Mahmud Hüdâyî’nin Nefâisü’l-Mecâlis Adlı Tefsîri (Tefsîrin Aslı, Nüshaları ve Örnek Bir Yorum)”, Uluslarası Aziz Mahmud Hüdayi Sempozyumu (23-25 Mayıs 2005) Bildiriler,  İstanbul: Üsküdar Belediye Başkanlığı Üsküdar Araştırmalar Merkezi Yayınları, 2006, c. I, ss. 55-72.

13. Beldiceanu, Irene-Steinherr, “Hüda’i”, The Encyclopaedia of Islam (new edition), Leiden: 1954, c. II, ss. 538-539.

14. Cangüzel, Zülfikar Güner, “Hüdâyî Vakfı’nın 17. Yüzyıldaki Hizmetlerine Çağdaş Sivil Toplum Anlayışı ile Bir Yaklaşım”, Uluslarası Aziz Mahmud Hüdayi Sempozyumu (23-25 Mayıs 2005) Bildiriler, İstanbul: Üsküdar Belediye Başkanlığı Üsküdar Araştırmalar Merkezi Yayınları, 2006, c. II, ss. 491-520.

15. Cebecioğlu, Ethem, “Aziz Mahmûd Hüdâyî”, Sahabeden Günümüze Allah Dostları, İstanbul: Şule Yayınları, 1996, c. VIII, ss. 209-217.

16. Ceylan, Ömür, “Yazarı Meçhul Bir Hüdayi Şerhi”, Üsküdar Sempozyumu (12-14 Mart 2004) Bildiriler, İstanbul: Üsküdar Belediye Başkanlığı Üsküdar Araştırmalar Merkezi Yayınları, 2005, c. II, ss. 393-398.

17. Ceylan, Ömür, “Müfret’ten Hikmet’e-Bir Başka Hüdâyî Portresi-”, Uluslarası Aziz Mahmud Hüdayi Sempozyumu (23-25 Mayıs 2005) Bildiriler, İstanbul: Üsküdar Belediye Başkanlığı Üsküdar Araştırmalar Merkezi Yayınları, 2006, c. I, ss. 393-398.

18. Çelik, Gülfettin, “(19. Yüzyıl İkinci Yarısı” Üsküdar Sosyo Ekonomik Yapısında Azîz Mahmud Hüdâyî Vakfının Yeri”, Uluslarası Aziz Mahmud Hüdayi Sempozyumu (23-25 Mayıs 2005) Bildiriler,  İstanbul: Üsküdar Belediye Başkanlığı Üsküdar Araştırmalar Merkezi Yayınları, 2006, c. II, ss. 521-530.

19. Çift, Salih, “III./IX Yüzyıl Sûfileri’nin Azîz Mahmud Hüdâyî’ye Tesirleri”, Uluslarası Aziz Mahmud Hüdayi Sempozyumu (23-25 Mayıs 2005) Bildiriler, İstanbul: Üsküdar Belediye Başkanlığı Üsküdar Araştırmalar Merkezi Yayınları, 2006, c. I, ss. 171-178.

20. Dayıoğlu, Server, “Azîz Mahmud Hüdâyî Külliyesi”, Uluslarası Aziz Mahmud Hüdayi Sempozyumu (23-25 Mayıs 2005) Bildiriler,  İstanbul: Üsküdar Belediye Başkanlığı Üsküdar Araştırmalar Merkezi Yayınları, 2006, c. II, ss. 381-391.

21. Demirci, Mehmet, “Şerh-i Na’t-i Hüdâyî (Kudûmün Rahmet ü Zevk u Safâdır Yâ Resûlallah)”, Uluslarası Aziz Mahmud Hüdayi Sempozyumu (23-25 Mayıs 2005) Bildiriler,  İstanbul: Üsküdar Belediye Başkanlığı Üsküdar Araştırmalar Merkezi Yayınları, 2006, c. I, ss. 371-376.

22. Duru, Necip Fazıl, “Azîz Mahmud Hüdâyî’nin Sûret ve Mânâ Mukayesesi”, Uluslarası Aziz Mahmud Hüdayi Sempozyumu (23-25 Mayıs 2005) Bildiriler,  İstanbul: Üsküdar Belediye Başkanlığı Üsküdar Araştırmalar Merkezi Yayınları, 2006, c. I, ss. 275-282.

23. Erdoğan, Kenan, “Aziz Mahmud Hüdâyî ve Niyâzî-i Mısrî Arasındaki İlişkiler”, Üsküdar Sempozyumu (23-25 Mayıs 2003) Bildiriler, İstanbul: Üsküdar Belediye Başkanlığı Üsküdar Araştırmalar Merkezi Yayınları, 2004, c. I, ss. 285-294.

24. Ergül, Adem, “Günümüzde Bir Sivil Toplum Kuruluşu Olarak Azîz Mahmud Hüdâyî Vakfı”, Uluslarası Aziz Mahmud Hüdayi Sempozyumu (23-25 Mayıs 2005) Bildiriler, İstanbul: Üsküdar Belediye Başkanlığı Üsküdar Araştırmalar Merkezi Yayınları, 2006, c. II, ss. 557-566.

25. Ertan, Mehmet Emin, “Azîz Mahmud Hüdâyî’nin Edebî Şahsiyeti”, Uluslarası Aziz Mahmud Hüdayi Sempozyumu (23-25 Mayıs 2005) Bildiriler,  İstanbul: Üsküdar Belediye Başkanlığı Üsküdar Araştırmalar Merkezi Yayınları, 2006, c. I, ss. 449-464.

26. Ertaylan, İsmail Hikmet, “Yeni ve Değerli Bir Dil ve Edebiyat Belgesi Tarikatname”, İstanbul Üniversitesi Edebiyat Fakültesi Türk Dili ve Edebiyatı Dergisi, Aralık 1946, c. I, sayı: 3-4, ss. 235-244.

28. Gündoğdu, Cengiz, “Azîz Mahmud Hüdâyî’nin Belgırat’lı Ali Efendi’ye Gönderdiği Mektup”, Tasavvuf İlmî ve Akademik Araştırmalar Dergisi, yıl: 1, sy: 3, Nisan 2000, ss. 81-84.

29. Gündoğdu, Cengiz, “Pâdişah-Tarîkat Şeyhi Münasebetleri Açısından Azîz Mahmud Hüdâyî ve Çağdaşı Abdülmecîd-i Sivâsî”, Uluslarası Aziz Mahmud Hüdayi Sempozyumu (23-25 Mayıs 2005) Bildiriler,  İstanbul: Üsküdar Belediye Başkanlığı Üsküdar Araştırmalar Merkezi Yayınları, 2006, c. II, ss. 15-38.

30. Güneş, Mustafa, “Azîz Mahmud Hüdâyî Dîvânında Dostluk Kavramı Üzerine”, Uluslarası Aziz Mahmud Hüdayi Sempozyumu (23-25 Mayıs 2005) Bildiriler,  İstanbul: Üsküdar Belediye Başkanlığı Üsküdar Araştırmalar Merkezi Yayınları, 2006, c. I, ss. 423-436.

31. Güngör, Zülfikar, “Azîz Mahmud Hüdâyî Dîvânı’nda Hz. Muhammed İmajı”, Uluslarası Aziz Mahmud Hüdayi Sempozyumu (23-25 Mayıs 2005) Bildiriler,  İstanbul: Üsküdar Belediye Başkanlığı Üsküdar Araştırmalar Merkezi Yayınları, 2006, c. I, ss. 437-448.

32. Güven, Erman, “Azîz Mahmud Hüdâyi Türbesinde Bulunan Envantere Kayıtlı Etnografik Eserler”, Uluslarası Aziz Mahmud Hüdayi Sempozyumu (23-25 Mayıs 2005) Bildiriler, İstanbul: Üsküdar Belediye Başkanlığı Üsküdar Araştırmalar Merkezi Yayınları, 2006, c. II, ss. 451-478.

33. Hasan, Nadirhan, “Azîz Mahmud Hüdâyî’nin Tarîkatnâme ve Hazînî’nin Cevâhiru’l-Ebrâr İsimli Eserlerinde Tarîkat Âdâbı, Uluslarası Aziz Mahmud Hüdayi Sempozyumu (23-25 Mayıs 2005) Bildiriler, İstanbul: Üsküdar Belediye Başkanlığı Üsküdar Araştırmalar Merkezi Yayınları, 2006, c. I, ss. 283-290.

34. Hiroshi, Tarui, “Treatise on Sufi Love: Hudâ’i’s (Seed of Love)”, Annals of Japan Association for Middle East Studies, Edition: Translation and Commentary (in Japanese), No: 9 (1994), ss. 273-307.

35. Işık, İhsan, “Hüdâî (Aziz Mahmud), Türkiye Yazarlar Ansiklopedisi, Genişletilmiş 3. bsk., Ankara: Elvan Yayınları, 2004, c. II, s. 919.

36. Işın, Ekrem, “Aziz Mahmud Hüdâi”, Dünden Bugüne İstanbul Ansiklopedisi, İstanbul: Tarih Vakfı-Kültür Bakanlığı, 1993, c. I, ss. 505-507.

37. Işın, Ekrem, “Aziz Mahmud Hüdâi”, Yaşamları ve Yapıtlarıyla Osmanlılar Ansiklopedisi, İstanbul: Yapı Kredi Yayınları, 1999, c. I, ss. 279-281.

38. İşler, Emrullah, “Azîz Mahmud Hüdâyî’nin Habbetü’l-Mahabbe Adlı Risâlesi”, Uluslarası Aziz Mahmud Hüdayi Sempozyumu (23-25 Mayıs 2005) Bildiriler,  İstanbul: Üsküdar Belediye Başkanlığı Üsküdar Araştırmalar Merkezi Yayınları, 2006, c. I, ss. 291-304.

39. Kara, Mustafa, “Bursa’dan İstanbul’a Revân Olan Dervişler”, Uluslarası Aziz Mahmud Hüdayi Sempozyumu (23-25 Mayıs 2005) Bildiriler, İstanbul: Üsküdar Belediye Başkanlığı Üsküdar Araştırmalar Merkezi Yayınları, 2006, c. I, ss. 485-489.

40. Kemal, Necmeddin, “Azîz Mahmud Hüdâyî Hazretleri ve Döneminin Siyasal Ortamına Etkisi”, Uluslarası Aziz Mahmud Hüdayi Sempozyumu (23-25 Mayıs 2005) Bildiriler, İstanbul: Üsküdar Belediye Başkanlığı Üsküdar Araştırmalar Merkezi Yayınları, 2006, c. II, ss. 51-70.

41. Kemikli, Bilal, “Azîz Mahmud Hüdâyî’nin Muhîti ve Himâyeciliği Üzerine Bazı Değerlendirmeler”, Uluslarası Aziz Mahmud Hüdayi Sempozyumu (23-25 Mayıs 2005) Bildiriler, İstanbul: Üsküdar Belediye Başkanlığı Üsküdar Araştırmalar Merkezi Yayınları, 2006, c. II, s. 71-79.

27. Koçu, Reşat Ekrem, “Aziz Mahmud Efendi”, İstanbul Ansiklopedisi, İstanbul: İstanbul Ansiklopedisi ve Neşriyat, 1960, c. III, s. 1718-1722.

42. Komisyon, “Aziz Mahmud Hüdai”, The Encylopaedia Americana, New York: 1928, c. I, ss. 267-268.

43. Komisyon, “Azîz Mahmûd Hüdâî”, İslâm Alimleri Ansiklopedisi, İstanbul: İhlas Gazetecilik ve Sağlık Hizmetleri A. Ş., ts., ss. 186-194.

44. Komisyon, “Aziz Mahmud Hüdâî”, Türk Dili ve Edebiyatı Ansiklopedisi (Devirler/isimler/Eserler/Terimler), İstanbul: Dergah Yayınları, 1977, c. I, ss. 267-268.

45. Komisyon, “Azîz Mahmûd Hüdâî”, Yeni Rehber Ansiklopedisi, İstanbul: İhlas Gazetecilik Holding A. Ş., ts., c. III, ss. 100-102.

46. Komisyon, “Aziz Mahmud Hüdâyî”, Türkiye Gazetesi Evliyâlar Ansiklopedisi, İstanbul: İhlas Gazetecilik Holding A. Ş., 1993, c. III, s. 303-305.

47. Komisyon, “Hüdayi (Aziz Mahmud)”, Meydan Lorousse, İstanbul: Meydan Yayınevi, 1998, c. III, ss. 74-75.

48. Komisyon, “Hüdayi (Aziz Mahmud)”, Meydan Lorousse, İstanbul: Sabah Gazatesi Yayınları, ts., c. XIX, ss. 250-251.

49. Komisyon, “Aziz Mahmud Hüdayi”, Büyük Lorousse Sözlük ve Ansiklopedisi, İstanbul: Milliyet Gazatesi Yayınları, 1986, c. III, ss. 1142.

50. Komisyon, “Hüdayi Aziz Mahmud (Seyyid)”, Yeni Türk Ansiklopedisi, İstanbul: Ötüken Yayınları, 1985, c. IV, ss. 136-137.

51. Kurnaz, Cemâl, “Türk Şiirinde Kuş İmajının Zamana Bağlı Unsurlar Bağlamında Kullanılışı ve Azîz Mahmud Hüdâyî”, Uluslarası Aziz Mahmud Hüdayi Sempozyumu (23-25 Mayıs 2005) Bildiriler,  İstanbul: Üsküdar Belediye Başkanlığı Üsküdar Araştırmalar Merkezi Yayınları, 2006, c. I, s. 365-370.

52. Küçükkaya, M. Askeri, “Evliyâ Çelebi Seyahatnamesi’nde Azîz Mahmud Hüdâyî ve Celvetiyye Tarikatı”, Uluslarası Aziz Mahmud Hüdayi Sempozyumu (23-25 Mayıs 2005) Bildiriler, İstanbul: Üsküdar Belediye Başkanlığı Üsküdar Araştırmalar Merkezi Yayınları, 2006, c. II, s. 83-94.

53. Mazak, Ferda Olbak, “Hüdâyî Külliyesine Vakıf Yapan Hanımlar ve Hanım Mütevelliler”, Uluslarası Aziz Mahmud Hüdayi Sempozyumu (23-25 Mayıs 2005) Bildiriler, İstanbul: Üsküdar Belediye Başkanlığı Üsküdar Araştırmalar Merkezi Yayınları, 2006, c. II, ss. 539-546.

54. Mazak, Ferda Olbak, “Hüdayi Tekkesi Vakfı ve İmarethanesi Kayıtları ile Bazı Yemek Tarifleri”, Üsküdar Sempozyumu (12-14 Mart 2004) Bildiriler, İstanbul: Üsküdar Belediye Başkanlığı Üsküdar Araştırmalar Merkezi Yayınları, 2005, c. I, ss. 226-236.

55. Mazak, Ferda Olbak, “Pir-i Lâlezârî Mahmud Üsküdârî”, Uluslarası Aziz Mahmud Hüdayi Sempozyumu (23-25 Mayıs 2005) Bildiriler,  İstanbul: Üsküdar Belediye Başkanlığı Üsküdar Araştırmalar Merkezi Yayınları, 2006, c. I, ss. 499-508.

56. Mete, Zekai, “Üsküdar Tarihinden Bir Kesit: Bulgurlu Köyünün Aziz Mahmud Hüdayi’ye Temliki”, Üsküdar Sempozyumu (23-25 Mayıs 2003) Bildiriler, İstanbul: Üsküdar Belediye Başkanlığı Üsküdar Araştırmalar Merkezi Yayınları, 2004, c. I, ss. 68-78.

57. Muslu, Ramazan, “Azîz Mahmûd Hüdâyî’de Hz. Peygamber Tasavvuru”, Sakarya Üniversitesi İlahiyat Fakültesi Uluslarası Kültür Coğrafyamızda Hz. Muhammed Sempozyumu (7-8 Mart 2009), Sakarya.

58. Namlı, Ali, “İsmâil Hakkı Bursevî’nin Hüdâyî’ye Bakışı ve Hüdâyî’nin Bursevî’ye Tesirleri”, Uluslarası Aziz Mahmud Hüdayi Sempozyumu (23-25 Mayıs 2005) Bildiriler, İstanbul: Üsküdar Belediye Başkanlığı Üsküdar Araştırmalar Merkezi Yayınları, 2006, c. II, ss. 329-338.

59. Nemlıoğlu, Candan, “Azîz Mahmud Hüdâyî Külliyesi Yapılarındaki Kalem İşleri”, Uluslarası Aziz Mahmud Hüdayi Sempozyumu (23-25 Mayıs 2005) Bildiriler, İstanbul: Üsküdar Belediye Başkanlığı Üsküdar Araştırmalar Merkezi Yayınları, 2006, c. II, ss. 391-412.

60. Okudan, Rifat, “Azîz Mahmud Hüdâyî Kuddise Sırruhû’nun Tarîkatnâme-i Türkî Adlı Eserine Göre Tarikat Edebleri”, Uluslarası Aziz Mahmud Hüdayi Sempozyumu (23-25 Mayıs 2005) Bildiriler,  İstanbul: Üsküdar Belediye Başkanlığı Üsküdar Araştırmalar Merkezi Yayınları, 2006, c. I, ss. 261.

61. Oransay, Gültekin, “Yayınlanmış Türk Din Musikisi Sözlü Anıtlarının Ezgileyicileri”, Ankara Üniversitesi İlahiyat Fakültesi İslami İlimler Enstitüsü Dergisi, Ankara: 1977, sayı: 3, ss. 154-155.

62. Özafşar, Mehmet Emin, “Aziz Mahmûd Hüdâyî Örneğinde Sûfîlerin Varlık ve Tarih Tasavvuru”, İslâmiyât, Temmuz-Eylül 1999, c. 2, sayı: 7, ss. 185-195.

63. Özay, İbrahim, “Azîz Mahmud Hüdâyî’nin et-Tarîkatü’l-Muhammediyye Vesîletun ila’s-Sa‘âdeti’s-Sermediyye İsimli Arapça Risâlesi”, Uluslarası Aziz Mahmud Hüdayi Sempozyumu (23-25 Mayıs 2005) Bildiriler,  İstanbul: Üsküdar Belediye Başkanlığı Üsküdar Araştırmalar Merkezi Yayınları, 2006, c. I, ss. 305-310.

64. Özcan, Nuri, “Azîz Mahmud Hüdâyî Âsitânesinde Hizmet Etmiş Mûsikîşinas Şeyhler”, Uluslarası Aziz Mahmud Hüdayi Sempozyumu (23-25 Mayıs 2005) Bildiriler, İstanbul: Üsküdar Belediye Başkanlığı Üsküdar Araştırmalar Merkezi Yayınları, 2006, c. II, ss. 267-278.

65. Özemre, Ahmed Yüksel, “Azîz Mahmud Hüdâyî’de Mi’râc Neş’esi”, Uluslarası Aziz Mahmud Hüdayi Sempozyumu (23-25 Mayıs 2005) Bildiriler,  İstanbul: Üsküdar Belediye Başkanlığı Üsküdar Araştırmalar Merkezi Yayınları, 2006, c. I, ss. 239-244.

66. Özervarlı, M. Sait, “Azîz Mahmud Hüdâyî’ye Göre İlim ve Marifet”, Uluslarası Aziz Mahmud Hüdayi Sempozyumu (23-25 Mayıs 2005) Bildiriler, İstanbul: Üsküdar Belediye Başkanlığı Üsküdar Araştırmalar Merkezi Yayınları, 2006, c. I, ss. 115-120.

67. Özköse, Kadir, “Azîz Mahmud Hüdâyî’de Nûr-i Muhammedî Telakkisi”, Uluslarası Aziz Mahmud Hüdayi Sempozyumu (23-25 Mayıs 2005) Bildiriler,  İstanbul: Üsküdar Belediye Başkanlığı Üsküdar Araştırmalar Merkezi Yayınları, 2006, c. I, ss. 231-238.

68. Özsoy, Osman, “Azîz Mahmud Hüdâyî’nin Üsküdar’ı Seçme Nedenleri”, Uluslarası Aziz Mahmud Hüdayi Sempozyumu (23-25 Mayıs 2005) Bildiriler,  İstanbul: Üsküdar Belediye Başkanlığı Üsküdar Araştırmalar Merkezi Yayınları, 2006, c. I, ss. 529-542.

69. Öztürk, M. Cemal, “Hazret-i Hüdâyî Âsitânesi’nin Hazîresini Ziyâret”, Uluslarası Aziz Mahmud Hüdayi Sempozyumu (23-25 Mayıs 2005) Bildiriler, İstanbul: Üsküdar Belediye Başkanlığı Üsküdar Araştırmalar Merkezi Yayınları, 2006, c. II, ss. 441-450.

70. Pakiş, Ömer, “Azîz Mahmud Hüdâyî’nin Nefâisü’l-Mecâlis’te İşlediği Tasavvufî Konular”, Uluslarası Aziz Mahmud Hüdayi Sempozyumu (23-25 Mayıs 2005) Bildiriler, İstanbul: Üsküdar Belediye Başkanlığı Üsküdar Araştırmalar Merkezi Yayınları, 2006, c. I, s. 73-100.

71. Şahin, Meral, “(Osmanlı Döneminde) Azîz Mahmud Hüdâyî Vakfı ve Faaliyetleri”, Uluslarası Aziz Mahmud Hüdayi Sempozyumu (23-25 Mayıs 2005) Bildiriler, İstanbul: Üsküdar Belediye Başkanlığı Üsküdar Araştırmalar Merkezi Yayınları, 2006, c. II, ss. 483-491.

72. Şimşir, Nahide, “İzmir’de Azîz Mahmud Hüdâyî Vakfından Faik Paşa Vakfı”, Uluslarası Aziz Mahmud Hüdayi Sempozyumu (23-25 Mayıs 2005) Bildiriler, İstanbul: Üsküdar Belediye Başkanlığı Üsküdar Araştırmalar Merkezi Yayınları, 2006, c. II, ss. 547-556.

73. Şimşirgil, Ahmet, “Aziz Mahmud Hüdayi’nin Müridi: Sadrazam Maraşlı Halil Paşa, II. Üsküdar Sempozyumu (12-14 Mart 2004) Bildiriler, İstanbul: Üsküdar Belediye Başkanlığı Üsküdar Araştırmalar Merkezi Yayınları, 2005, c. II, ss. 581-587..

74. Tanman, M. Baha, “Aziz Mahmud Hüdâyî Külliyesi”, Diyanet İslâm Ansiklopedisi, İstanbul: Ali Rıza Baskan Güzel sanatlar Matbaası A.Ş., 1991, c. IV, ss. 340-341.

75. Tanman, M. Baha, “Aziz Mahmud Hüdâyî Külliyesi”, Dünden Bugüne İstanbul Ansiklopedisi, İstanbul: Tarih Vakfı-Kültür Bakanlığı, 1993, c. I, ss. 507-510.

76. Tansel, Fevziye Abdullah, “Seyyid Hüdâyî Aziz Mahmûd”, Türk Ansiklopedisi, Ankara: Millî Eğitim Basımevi, 1971, c. XIX, ss. 401-403.

77. Tansel, Fevziye Abdullah, “Seyyid Azîz Mahmûd Hüdâyî”, Ankara Üniversitesi İlahiyat Fakültesi Mecmuası, Ankara: 1967, c. XV, ss. 1-42.  

78. Tavukçu, Orhan Kemal, “Aziz Mahmud Hüdâyî’nin Edebi Kişiliği”, Üsküdar Sempozyumu (23-25 Mayıs 2003) Bildiriler, İstanbul: Üsküdar Belediye Başkanlığı Üsküdar Araştırmalar Merkezi Yayınları, 2004, c. I, ss. 276-284.

79. Temizkan, Mehmet, “Azîz Mahmud Hüdâyî’nin ‘Aşk’ Redifli Şiirinin Tahlili”, Uluslarası Aziz Mahmud Hüdayi Sempozyumu (23-25 Mayıs 2005) Bildiriler,  İstanbul: Üsküdar Belediye Başkanlığı Üsküdar Araştırmalar Merkezi Yayınları, 2006, c. I, ss. 383-392.

80. Tosun, Necdet, “Azîz Mahmud Hüdâyî’nin Tecelliyât İsimli Eseri ve Tasavvufta Rûhî Tecrüblerin Aktarılması Geleneği”, Uluslarası Aziz Mahmud Hüdayi Sempozyumu (23-25 Mayıs 2005) Bildiriler,  İstanbul: Üsküdar Belediye Başkanlığı Üsküdar Araştırmalar Merkezi Yayınları, 2006, c. I, ss. 223-230.

81. Turgut, Naciye, “Azîz Mahmud Hüdâyî Döneminde: Üsküdar Bahçe Estetiği”, Uluslarası Aziz Mahmud Hüdayi Sempozyumu (23-25 Mayıs 2005) Bildiriler,  İstanbul: Üsküdar Belediye Başkanlığı Üsküdar Araştırmalar Merkezi Yayınları, 2006, c. I, ss. 509-528.

82. Türer, Osman, “Azîz Mahmud Hüdâyî’nin Bir Şiirinin Varlık ve İnsan Felsefesi Açısından Tahlili”, Uluslarası Aziz Mahmud Hüdayi Sempozyumu (23-25 Mayıs 2005) Bildiriler, İstanbul: Üsküdar Belediye Başkanlığı Üsküdar Araştırmalar Merkezi Yayınları, 2006, c. I, ss. 211-223.

83. Türkmen, Fikret, “Azîz Mahmud Hüdâyî ve Zühdî Halk Edebiyatı”, Uluslarası Aziz Mahmud Hüdayi Sempozyumu (23-25 Mayıs 2005) Bildiriler,  İstanbul: Üsküdar Belediye Başkanlığı Üsküdar Araştırmalar Merkezi Yayınları, 2006, c. I, ss. 359-364.

84. Uçman, Abdullah, “Aziz Mahmud Hüdâyî”, Ötüken-Söğüt Büyük Türk Klasikleri, İstanbul: Ötüken Neşriyat A. Ş., 1987, c. VI, ss. 24-34.

85. Ünlü, Seyfettin, “İdari Açıdan 1925-1990 Arasında Azîz Mahmud Hüdâyî Türbesi”, Uluslarası Aziz Mahmud Hüdayi Sempozyumu (23-25 Mayıs 2005) Bildiriler, İstanbul: Üsküdar Belediye Başkanlığı Üsküdar Araştırmalar Merkezi Yayınları, 2006, c. II, ss. 479-482.

86. Yakıt, İsmail, “Azîz Mahmud Hüdâyî’ye Düşürülen Tarihlerin Değerlendirilmesi”, Uluslarası Aziz Mahmud Hüdayi Sempozyumu (23-25 Mayıs 2005) Bildiriler, İstanbul: Üsküdar Belediye Başkanlığı Üsküdar Araştırmalar Merkezi Yayınları, 2006, c. II, ss. 567-574.

87. Yıldız, Musa, “Azîz Mahmud Hüdâyî’nin Arapça ve Farsça Manzûmeleri”, Uluslarası Aziz Mahmud Hüdayi Sempozyumu (23-25 Mayıs 2005) Bildiriler,  İstanbul: Üsküdar Belediye Başkanlığı Üsküdar Araştırmalar Merkezi Yayınları, 2006, c. I, ss. 399-422.

88. Yılmaz, Hasan Kâmil, “Aziz Mahmud Hüdâyî’nin Semâ Risâlesi (Keşfu’l-Kınâ an Vechi’s-Semâ)” Marmara Üniversitesi İlahiyat Fakültesi Dergisi, İstanbul: 1986, c. IV, ss. 273-284,

89. Yılmaz, Hasan Kâmil, “Aziz Mahmud Hüdâyî”, Diyanet Vakfı İslâm Ansiklopedisi, İstanbul: Ali Rıza Baskan Güzel Sanatlar Matbaası A.Ş., 1991, c. IV, ss. 338-339.

90. Yılmaz, Hasan Kâmil, “Vakfiyelerin Dilinden Hüdayî Mahmud Efendi”, Üsküdar Sempozyumu (12-14 Mart 2004) Bildiriler, İstanbul: Üsküdar Belediye Başkanlığı Üsküdar Araştırmalar Merkezi Yayınları, 2005, c. I, ss. 173-181.

91. Yılmaz, Necdet, “Bir Arşiv Vesikası Işığında Hüdâyî Âsitânesi’ne Şeyh Tayini”, Uluslarası Aziz Mahmud Hüdayi Sempozyumu (23-25 Mayıs 2005) Bildiriler, İstanbul: Üsküdar Belediye Başkanlığı Üsküdar Araştırmalar Merkezi Yayınları, 2006, c. II, ss. 95-101.

92. Yüceer, İsa, “Azîz Mahmud Hüdâyî’nin Metafizik Dünyası”, Uluslarası Aziz Mahmud Hüdayi Sempozyumu (23-25 Mayıs 2005) Bildiriler, İstanbul: Üsküdar Belediye Başkanlığı Üsküdar Araştırmalar Merkezi Yayınları, 2006, c. I, ss. 121-170.



3. Kitaplar

1. Atâyî, Nev’îzâde Atâullah, Menâkıb-ı Şeyh Mahmud el-Üsküdârî (Min Kitâb-i Hadâiki’l-Hakâik fî Tekmîleti’ş-Şekâik), Süleymaniye Kütüphanesi, Lala Paşa No: 706, vr. 285a-287b.

2. Ertan, Mehmet Emin, Aziz Mahmûd Hüdâyî, İstanbul: Şule Yayınları, 2001, 183 s.

3. Ceylan, Ömür, Aziz Mahmud Hüdayi (Gülü İle Gülü Tartanlar-4), İstanbul: Kapı Yayınları, 2007, 78 s.

4. Cumalıoğlu, İbrahim, Habbetu’l-Mahabbe Tercümesi (Bir Damla Sevgi), İstanbul: Osmanlı Yayınevi, 2005, 32 s.

5. Cumalıoğlu, İbrahim, Aziz Mahmud Hüdayi Hazretlerinin Şiirlerle Nasihatleri (Divan’ından Seçmeler), İstanbul: Osmanlı Yayınevi, 2005, 48 s.

6. Cumalıoğlu, İbrahim, Aziz Mahmud Hüdayi Hazretlerinden Dua ve Zikirler, İstanbul: Osmanlı Yayınevi, 2005, 64 s.

7. Dedeoğlu, Abdülkadir, Aziz Mahmud Hüdayi, İstanbul: Osmanlı Yayınevi, 1992, 32 s.

8. Dedeoğlu, Abdülkadir, Aziz Mahmud Hüdayi Hazretleri (Kuddise Sırruhu), İstanbul: Osmanlı Yayınevi, 2002, 32 s.

9. Dedeoğlu, Abdülkadir, Aziz Mahmud Hüdayi Hazretleri, İstanbul: Osmanlı Yayınevi, 2005, 32 s.

10. Dedeoğlu, Abdülkadir, Aziz Mahmud Hüdayi Hazretlerinin Gördüğü Manevi Harikalar, İstanbul: Osmanlı Yayınevi, 2005, 32 s.

11. Doğu, İbrahim, Hüdayi Yolu, İstanbul: Osmanlı Yayınevi, 2005, 32 s.

12. Doğu, İbrahim, Aziz Mahmud Hüdayi Hazretlerinin Nasihatleri (Câmiu’l-Fezâil Kamiu’r-Rezâil), İstanbul: Osmanlı Yayınevi, 2005, 144 s.

13. Gülşen, Mehmed, Aziz Mahmut Hüdâi, İstanbul: Gayret Kitabevi (Tan Matbaası), 1951, 16 s.

14. Hüdâyî, Azîz Mahmûd, Alemin Yaratılışı ve Hazreti Muhammed'in Zuhuru, çev. Kerim Kara-Mustafa Özdemir, İstanbul: İnsan Yayınları, 1997, 153 s.

15. Hüdâyî, Azîz Mahmûd, Belgradlı Ali Efendi'ye Mektub, İstanbul: Muhib Matbaası, 1287/1870, 32-124 s.

16. Hüdâyî, Aziz Mahmûd, Divan-ı İlahiyat (Tıpkı Basım ve Çevrimyazı), haz. Mustafa-Tatçı-Musa Yıldız, İstanbul: Üsküdar Belediyesi Üsküdar Araştırmaları Merkezi Yayınları, 2005, 534 s.

17. Hüdâyî, Azîz Mahmûd, Divan-ı İlahiyat, haz. Mustafa Tatçı-Musa Yıldız, İstanbul: Sahhaflar Kitap Sarayı, 2005, 559 s.

18. Hüdâyî, Azîz Mahmûd, Habbetü’l-Mahabbe, nşr. Saîd Abdülfettah, Kahire: Mektebetü’s-Sekâfeti’d-Diniyye, 2002, 152 s.

19. Hüdâyî, Azîz Mahmûd, Habbet-ül Muhabbe, Yayımlayan: Ali Çalışır,  çev. Necdet Yılmaz, İstanbul: 2002, 80 s.

20. Hüdâyî, Azîz Mahmûd, Hüdâyî Yolu: Hüdâyî Divânı’ndan İlâhiler, çev. Cafer Durmuş, İstanbul: Altınoluk Prodüksiyon, 2005, 84+1 s.

21. Hüdâyî, Azîz Mahmûd, İbtida-i İlahiyyat, İstanbul: Muhib Matbaası, 1287/1870, 32-126 s.

22. Hüdâyî, Azîz Mahmûd, İbtida-i İlahiyyat, İstanbul: Matbaa-i Bahriyye, 1338/1920, 51 s.

23. Hüdâyî, Azîz Mahmûd, İlim, Amel, Seyrü Sülûk (Eser, Hüdâyî’nin Câmiu’l-Fezâil ve Kamiu’r-Rezâil ile Miftâhu’s-Salât ve Mirkâtü’n-Necât adlı risâlelerinin tercümesidir), çev. H. Kâmil Yılmaz, İstanbul: Erkam Yayınları, 1988, 222 s.

24. Hüdâyî, Azîz Mahmûd, İlmi, Ameli ve Ahlaki Faziletler Kitabı: Câmiu’l-Fezâil Kamiu’r-Rezâil, çev. Hacı Hafız Hasan Akarsu, Eskişehir: Sivrihisar İslami İlimler Vakfı, 1997, 125 s.

25. Hüdâyî, Azîz Mahmûd, Faziletler Kitabı: Câmiu’l-Fezâil Kamiu’r-Rezâil, 2. bsk., çev. Hasan Akarsu, İstanbul: Dehliz Kitaplar, 2008, 175 s.

26. Hüdâyî, Azîz Mahmûd, Külliyât-ı Divan-ı Hazret-i Hüdayi Aziz Mahmud, haz. Sahaf Nûri, İstanbul: Muhib Matbaası, 1287/1870, 1+126 s.

27. Hüdâyî, Azîz Mahmûd, Külliyât-ı Divan-ı Hazret-i Hüdayi, İstanbul: (y.y), 1287/1870, 126 s.

28. Hüdâyî, Azîz Mahmûd, Külliyât-ı Hazret-i Hüdayi, İstanbul: (y.y), 1340/1922, 173+4 s.

29. Hüdâyî, Azîz Mahmûd, Külliyât-ı Hazret-i Hüdayi, İstanbul: Bahriye Matbaası, 1340/1922, 173+4 s.

30. Hüdâyî, Azîz Mahmûd, Külliyât-ı Hazret-i Hüdayi, İstanbul: Matbaa-i Bahriye, 1338/1920, 173+4 s.

31. Hüdâyî, Azîz Mahmûd, Külliyatu Hazreti Hüdayi Kuddise Sırruhu, haz. Mehmed Gülşen, İstanbul: Matbaa-i Bahriyye, 1338/1920, 183 s.

32. Hüdâyî, Azîz Mahmûd, Külliyatu Hazreti Hüdayi, İstanbul: (y.y), 1338/1920, 173+ 4 s.

33. Hüdâyî, Azîz Mahmûd, Mahbûbu’l-Ehibbe (Sevenlerin Sevgilisi), çev. Mevlevi Şeyhi Ahmed Remzi Akyürek, haz. Rasim Deniz, Kayseri: Kayseri Müzeleri Eski Eserleri ve Turizmi Sevenler Derneği Yay., 1982, 32 s.

34. Hüdâyî, Azîz Mahmûd, Necatü’l-Garîk fi'l-Cem‘i ve’t-Tefrîk, İstanbul: Muhib Matbaası, 1287/1870, 12-30 s.

35. Hüdâyî, Azîz Mahmûd, Sohbetler, haz. Safi Arpaguş, İstanbul: İnsan Yayınları, 1995, 334 s.

36. Hüdâyî, Azîz Mahmûd, Sohbetler, 2. baskı, haz. Safi Arpaguş, İstanbul: Vefa Yayınları, 2006, 336 s.

37. Hüdâyî, Azîz Mahmûd, Tarîkatnâme, İstanbul: Muhib Matbaası, 1287/1870, 15 s.

38. Komisyon, Azîz Mahmud Hüdâyî Uluslarası Sempozyum Bildirileri (20-22 Mayıs 2005), İstanbul: Üsküdar Belediyesi Yayınları, 2006, c. I, 542 s; c. II, 576 s..  

39. Komisyon, Hüdâyi Kapısından Saygı İle, İstanbul: Aziz Mahmud Hüdâyi Vakfı, 2005, 39 s.

40. Menâkıb-ı Hüdâyî, Ankara Üniversitesi Dil Tarih Coğrafya Fakültesi, İsmail Saib Sencer Kütüphanesi, No: 5025/1, 3-10 s.

41. Özdamar, Mustafa, Aziz Mahmud Hüdayi, İstanbul: Kırkkandil Yayınları, 2002, 278 s.

42. Özkan, Nevzat, Aziz Mahmud Hüdayi Arapça ve Türkçe Tarikatname, Kayseri: Kıvılcım Yayınları, 1998, 87 s.

43. Pakiş, Ömer, Aziz Mahmûd Hüdâyî ve Kur’ân Tefsiri, İstanbul: Ahenk Yayınları, 2005, 238 s.

44. Pamuk, Abdullah, Kutbül Arifin Aziz Mahmud Hüdayi Hazretleri, İstanbul: Pamuk Yayınları, ts., 32 s.

45. Şenocak, Kemaleddin, Erenler Yolu Nedir ve Arifler Kutbu Aziz Mahmud Hüdayi Nicedir?, 3. baskı, İstanbul: 1987, 175 s.

46. Şenocak, Kemaleddin, Kutbu’l-Arifin Seyyid Aziz Mahmud Hüdayi (k.s): Hayatı, Menakıbı ve Eserleri, İstanbul: İslam Neşriyat Evi, 1970, 160 s.

47. Şenocak, Kemaleddin, Kutbu’l-Arifin Aziz Mahmud Hüdayi Hayatı-Menakıbı-Eserleri, 2. bsk, İstanbul: Kardeşler Basımevi, 1984, 111 s.

48. Taşdelen, Abdullah, Hazreti Hüdayi’nin Minberi’nden, İstanbul: Hamle Yayınları, 1997, 204 s.

49. Taşdelen, Abdullah, Hazreti Hüdayi’nin Minberi’nden, 2. baskı, İstanbul: Hamle Yayınları, 1999, 127 s.

50. Tezeren, Ziver, Aziz Mahmud Hüdayi: Hayatı-San’atı-Fikriyatı, Çağdaşları İçindeki Yeri ve Ünlü Eserleri, Ankara: Kültür ve Turizm Bakanlığı Yayınları, 1987, VIII+151 s.

51. Tezeren, Ziver, Seyyid Aziz Mahmud Hüdayi Divanı-1, İstanbul: (y.y) 1984, 228 s.

52. Tezeren, Ziver, Seyyid Aziz Mahmud Hüdayi: Hayatı, Şahsiyeti, Tarikatı ve Eserleri, İstanbul: Edebiyat Fakültesi Matbaası, 1984, 1 c., 160 s.

53. Tezeren, Ziver, Seyyid Aziz Mahmud Hüdayi: Divanı, Hayatı, Şahsiyeti, Tarikatı ve Eserleri, İstanbul: Edebiyat Fakültesi Matbaası, 1985, 2 c., 265 s.

54. Yılmaz, Hasan Kâmil, Azîz Mahmûd Hüdâyî ve Celvetiyye Tarîkatı, İstanbul: Marmara Üniversitesi İlahiyat Fakültesi Vakfı Yayınları, (t. y), 327 s.

55. Yılmaz, Hasan Kâmil, Azîz Mahmûd Hüdâyî ve Celvetiyye Tarîkatı, 2. baskı, İstanbul: Erkam Yayınları, 1982, 321, (19) s.

56. Yılmaz, Hasan Kâmil, Azîz Mahmûd Hüdâyî ve Celvetiyye Tarîkatı, 3. baskı, İstanbul: Erkam Yayınları, 1990, 327 s.

57. Yılmaz, Hasan Kâmil, Azîz Mahmûd Hüdâyî ve Celvetiyye Tarîkatı, 4. baskı, İstanbul: Erkam Yayınları, 1999, 333, (4) s.

58. Yılmaz, Hasan Kâmil, Azîz Mahmûd Hüdâyî ve Celvetiyye Tarîkatı, 5. baskı, İstanbul: Erkam Yayınları, 2000, 321, (17) s.

59. Yılmaz, Hasan Kâmil, Azîz Mahmûd Hüdâyî ve Celvetiyye Tarîkatı, 6. baskı, İstanbul: Erkam Yayınları, 2004, 328, (12) s.

60. Yılmaz, Hasan Kâmil, Aziz Mahmud Hüdayi, İstanbul: Hüdayi Vakfı, 1990, 40, (8) s.

61. Yılmaz, Hasan Kâmil, Aziz Mahmud Hüdayi: Hayatı ve Menkıbeleri, İstanbul: Aziz Mahmud Hüdayi Vakfı, 1994, 46, (10) s.

62. Yılmaz, Hasan Kâmil, Aziz Mahmud Hüdayi: Hayatı ve Menkıbeleri, İstanbul: Hüdayi Vakfı, 2005, 58 s.



4. Ondan Bahseden Eserler

1. Artun, Erman, Dinî-Tasavvufî Halk Edebiyatı, Ankara: Akçağ Yayınları, 2002, s. 217-220.

2. Aşkar, Mustafa, Tasavvuf Tarihi Literatürü, Ankara: Kültür Bakanlığı Yayınları, 2001, s. 103, 196-197, 233, 239, 247.

3. Aşkar, Mustafa, Niyazî-i Mısrî Hayatı, Eserleri, Görüşleri, İstanbul: İnsan Yayınları, 2004, s. 13, 60, 190.

4. Atâyî, Nev’îzâde Atâullah, Hadâiku’l-Hakâik fî Tekmileti’ş-Şekâik, nşr. Abdülkadir Özcan, İstanbul: Çağrı Yayınları, 1989, c. II, s. 760-762.

5. Ateş, Süleyman, İşârî Tefsir Okulu, Ankara: Ankara Üniversitesi Basımevi, 1974, s. 231-232.

6. Atmaca, Ahmet Bican, Sivrihisar’da Yetişen Ünlüler ve Menkıbeleri, Sivrihisar: (y. y), 1987, s. 52.

7. Atmaca, Ahmet Bican, Sivrihisar’da Yetişen Ünlüler ve Menkıbeleri, 2. baskı, Sivrihisar: (y. y), 2001, s. 31-35.

8. Aynî, Mehmed Ali, Hacı Bayram-ı Velî, İstanbul: Evkâf-ı İslâmiyye Matbaası, 1343/1925, s. 116-117.

9. Aynî, Mehmed Ali, Hacı Bayram-ı Velî, haz. Hüseyin Rahmi Yananlı, İstanbul: Akabe Yayınları, 1986, s. 126-127.

10. Ayvansarayî, Hüseyin, Hadîkatü’l-Cevâmi‘, haz. Ali Satı, İstanbul: Matbaa-i Âmire, 1281/1865, 1 c.’de 2 c., c. II, s. 195-204.  

11. Ayvansarayî, Hüseyin, Mecmua-i Tevârih, nşr. Fahri Ç. Derin-Vahid Çabuk, İstanbul: İstanbul Üniversitesi Edebiyat Fakültesi, 1985, s. 55-56, 87-88, 222-223, 231, 273, 328, 395.

12. Ayvansarayî, Hüseyin, Vefeyât-ı Selâtîn ve Meşâhîr-i Ricâl, nşr. Fahri Ç. Derin, İstanbul: İstanbul Üniversitesi Edebiyat Fakültesi, 1978, s. 47.

13. Ayyıldız, Ekrem, Berceste (Şiirler Antolojisi), İstanbul: Marifet Yayınları, 1997, s. 47-52.

14. Bağdatlı İsmail Paşa, Îzâhu’l-Meknûn fi’z-Zeyl ‘alâ Keşfi’z-Zunûn ‘an Esâmi’l-Kütüb ve’l-Fünûn, nşr. Kilisli Muallim Rifat-Şerefeddin Yaltkaya, İstanbul: Millî Eğitim Bakanlığı Yayınları, 1945-1947, c. I-II, s. 537.

15. Banarlı, Nihat Sami, Resimli Türk Edebiyatı Tarihi, İstanbul: Milli Eğitim Basımevi, 1976, c. II, s. 702a-b.

16. Bandırmalızâde, Ahmed Münib, Mir’âtu’t-Turuk, İstanbul: Cemal Efendi Matbaası, 1306/1889, s. 37.

17. Bardakçı, Mehmet Necmettin, Sosyo-Kütürel Hayatta Tasavvuf, Isparta: Fakülte Kitabevi, 2000, s. 207, 238-239.

18. Bayrak, M. Orhan, İstanbul’da Gömülü Meşhur Adamlar, İstanbul: Türkiye Anıtlar Derneği, 1979, s. 119.

19. Bayramoğlu, Fuat, Hacı Bayram-ı Veli, 2. baskı, Ankara: Türk Tarih Kurumu Basımevi, 1989, c. I, s. 74.

20. Bayrı, M. Halit, Halk Şairleri Hakkında Küçük Notlar, İstanbul: Eminönü Halkevi Dil Tarih ve Edebiyat, 1937, s. 57-75.

21. Beliğ İsmail, Güldeste-i Riyâz-ı İrfân ve Vefeyât-ı Dânişverân-ı Nâdirân, Bursa: Hüdavendigar Matbaası, 1302/1885, s. 109, 121.

22. Bezirci, Asım, Dünden Bugüne Türk Şiiri Antolojisi, İstanbul: May Yayınları, 1968, s. 394.

20. Bezirci, Asım-Özer, Kemal, Dünden Bugüne Türk Şiiri (Divan Şiiri), İstanbul: Evrensel Basım Yayın, 2002, c. II, s. 89.

21. Brockelmann, C., Geschichte der Arabischen Litteratur Supplementband, Leiden: 1938, c. II, s. 661.

22. Brockelmann, C., Geschichte der Arabischen Litteratur, Leiden: 1949, c. II, s. 444.

23. Bursalı, Mehmed Tahir Efendi, Osmanlı Müellifleri (1299-1915), sad. A. Fikri Yavuz-İsmail Özen, İstanbul: Meral Yayınları, ts, c. I, s. 125-129.

24. Bursalı, Mehmed Tahir, Kibâr-ı Meşâyih ve Ulemâdan On iki Zâtın Terâcim-i Ahvâli, Konstantiniyye: Kütübhâne-i İslâm ve Askeri, 1317/1899, s. 45.

25. Bursalı, Mehmed Tahir, Osmanlı Müellifleri, İstanbul: Matbaa-i Âmire, 1333/1915, c. I, s. 186.

26. Bursevî, Hüsâmeddin, Menâkıb-ı Üftâde, haz. Abdurrahman Yünal, Bursa: Celvet Yayınları, 1996, s. XXXVI-XXXVII, 24, 39, 43, 168-169..

27. Bursevî, İsmail Hakkı, Ferâhu’r-Rûh, Bulak: y.y., 1252/1836, c. II, s. 65.

28. Bursevî, İsmail Hakkı, Silsilenâme-i Celvetiyye, İstanbul: Haydarpaşa Hastanesi Matbaası, 1291/1878, s. 76-86.

29. Bursevî, İsmail Hakkı, Allah Dostları (Silsilenâme-i Celvetiyye), İstanbul: Pamuk Yayınları, ts., s. 151-158.

30. Bursevî, İsmail Hakkı, Kitâbu’n-Netîce, haz. Ali Namlı-İmdat Yavaş, İstanbul: İnsan Yayınları, 1997, c. I, 79, 242; c. II, 209, 217, 316.  

31. Ceylan, Ömür, Tasavvufî Şiir Şerhleri, İstanbul: Kitabevi, 2000, s. 54, 55, 58, 59, 62, 91, 311, 401.

32. Devellioğlu, Abdullah, Büyük İnsanlar Üç Bin Türk ve İslâm Müellifi, İstanbul: Yaylacık Matbaası, 1973, s. 233-234.

33. Eraydın, Selçuk, Tasavvuf ve Tarikatlar, İstanbul: Marmara Üniversitesi İlahiyat Fakültesi Vakfı Yayınları, 1994, s. 105, 176, 271, 303, 305, 412, 425-428, 431.

34. Erdemir, Avni, Anadolu Sahası Musikişinas Divan Şairleri, Ankara: Türk Sanatı ve Eğitimi Vakfı Yayınları, 1999, s. 227-232.

35. Ergun, Sadettin Nüzhet, Türk Musikisi Antolojisi, İstanbul: İstanbul Üniversitesi Edebiyat Fakültesi Yayınları, 1942, c. I, s. 30, 60-62, 77, 262, 543, 564.

36. Evliyâ Çelebi, Seyahatnâme, Dersaadet: İkdam Matbaası, 1314/1897, c. I, 473-474, 479.

37. Gibb, E. J. Wilkinson, A History of the Ottoman Poetry (Osmanlı Şiir Tarihi), London: 1904, c. III, s. 218-220, c. IV, s. 182.

38. Gibb, E. J. Wilkinson, Osmanlı Şiir Tarihi, trc. Ali Çavuşoğlu, Ankara: 1999, s. 160.

39. Gölpınarlı, Abdülbaki, Melâmîlik ve Melâmîler, İstanbul: Devlet Matbaası, 1931, s. 39, 90, 136, 137, 141, 245.

40. Güzel, Abdurrahman, Dinî-Tasavvufî Türk Edebiyatı, Genişletilmiş 3. baskı., Ankara: Akçağ Yayınları, 2006, s. 433-438.

41. Hammer, John Von, Geschichte der Osmanischen Dichtung (Osmanlı Şiir Sanatı Tarihi), Peşte: 1837, c. III, s. 192-202.

42. Harîrîzâde, Mehmed Kemâleddin Efendi. Tıbyânu Vesâili’l-Hakâik fî Beyâni Selâsili’t-Tarâik, Süleymaniye Kütüphanesi, İbrahim Efendi No: 430, c. I, 228a.

43. Haskan, M. Nermi, Yüzyıllar Boyunca Üsküdar, İstanbul: Üsküdar Belediye Başkanlığı Üsküdar Araştırmalar Merkezi Yayınları, 2001, c. I, s. 37, 38, 52, 77, 89, 90, 93, 94, 95, 96, 97, 129, 135, 158, 159, 300, 312, 317, 419, 428, 451, 452, 494; c. II, 531, 532, 535, 581, 609, 619, 620, 621, 702, 760, 796, 800, 805, 807, 808, 831, 881, 963, 969; c. III, 1048, 1060, 1310, 1368, 1407.

44. Hocazâde Ahmed Hilmi, Ziyâret-i Evliyâ, haz. Selami Şimşek, İstanbul: Buhara Yayınları, 2005,  s. 73-80.

45. Hocazâde Ahmed Hilmi, Ziyâret-i Evliyâ, İstanbul: Cihân Kütüphânesi Matbaası, 1325/1907, s. 57-64.

46. Hulvî, Mahmûd Cemâleddin, Lemezât-ı Hulviyye ez-Lemezât-ı Ulviyye, Süleymaniye Kütüphanesi, Hacı Mahmud Efendi No: 4536, vr. 187a-187b.

47. Hulvî, Mahmûd Cemâleddin, Lemezât-ı Hulviyye ez-Lemezât-ı Ulviyye (Büyük Velilerin Tatlı Halleri), haz. Mehmet Serhan Tayşi, İstanbul: İFAV Yayınları, 1993, s. 594-595.

48. Hüseyin Vassâf, Osmanzâde, Sefîne-i Evliyâ, haz. Mehmet Akkuş-Ali Yılmaz, İstanbul: Kitabevi Yayınları, 2006, c. II, s. 584-594, c. III, s. 13-30.

49. Hüseyin Vassâf, Osmanzâde, Sefîne-i Evliyâ-yı Ebrâr fî Şerh-i Esmâr-ı Esrâr, Süleymaniye Kütüphanesi, Yazma Bağışlar, No: 2306, c. II, s. 372-380, c. III, s. 1-13.

50. İsmet Efendi, Fındıklılı, Tekmiletü’ş-Şekâik fi Hakkı Ehli’l-Hakâik, nşr. Abdülkadir Özcan, İstanbul: Çağrı Yayınları, 1989, c. V, s. 345-346.

51. Kabaklı, Ahmet, Türk Edebiyatı, Gözden geçirilmiş 12. baskı, İstanbul: Türk Edebiyatı Vakfı Yayınları, 2004, c. II, s. 427-429.

52. Kaplan, Sadettin, Sultanların Şiirleri Şiirlerin Sultanları, İstanbul: Saka Yayınları, 2005, s. 444-446.

53. Kara, Mustafa, Bursa’da Tarikatlar ve Tekkeler, Bursa: Uludağ Yayınları, 1990, c. 1, s. 16, 34, 52.

54. Kara, Mustafa, Bursa’da Tarikatlar ve Tekkeler, Bursa: Uludağ Yayınları, 1993, c. 2, s. 110-113.

55. Kara, Mustafa, Tasavvuf ve Tarikatlar Tarihi, 3. Baskı, İstanbul: Dergah Yayınları, 1995, s. 284-285.

56. Kara, Mustafa, Türk Tasavvuf Tarihi Araştırmaları (Tarikatlar, Tekkeler, Şeyhler), İstanbul: Dergâh Yayınları, 2005, s. 70, 360.

57. Karatay, Fehmi Edhem, Topkapı Sarayı Müzesi Kütüphanesi Türkçe Yazmalar Kataloğu, İstanbul: Topkapı Sarayı Müzesi Yayınları, 1961, c. I, s. 108; c. II, s. 318, 327.

58. Kâtip Çelebi, Hacı     Halife Mustafa b. Abdullah, Fezleke-i Kâtib Çelebi, İstanbul: Ceride-i Havadis Matbaası, 1287/1870, 1 c.’de 2 c., c. II, s. 113-114.

59. Keskin, Orhan, Bütün Yönleriyle Sivrihisar, İstanbul: Bayrak Matbaası, 2001, s. 299-303.

60. Kevserî, Muhammed Zâhid, Makâlât, Kahire: Matbaatü’l-Envâr, ts., s. 482-486.

61. Kırboğa, M. Ali, Kâmusu’l-Kütüb Mevzûati’l-Müellefât, Konya: Yeni Kitap Basımevi, 1974, c. I, s. 279.

62. Kocatürk, Vasfi Mahir, Tekke Şiiri Antolojisi, 2. baskı, Ankara: Edebiyat Yayınevi, 1968, s. 281-283.

63. Komisyon, Yapı Kredi Sermet Çifter Kütüphanesi Yazmalar Kataloğu, İstanbul: Yapı Kredi Yayınları, 2001, s. 101, 293.

64. Konyalı, İbrahim Hakkı, Abideleri ve Kitâbeleriyle Üsküdar Tarihi, İstanbul: Türkiye Yeşilay Cemiyeti, 1976, c. I, s. 104-107, 129-130, 325-341, 356, 419, 427-428; c. II, s. 303, 403.

65. Köprülü, Fuad, Türk Edebiyatında İlk Mutasavvıflar, Ankara: Diyanet İşleri Başkanlığı Yayınları, 1976, s. 269, 279, 347, 349.

66. Levend, Âgâh Sırrı, Edebiyat Tarihi Dersleri, İstanbul: Kanaat Kitabevi, 1938, s. 287.

67. Mehmed Raif, Mir’ât-ı İstanbul, İstanbul: Âlem Matbaası, Ahmed İhsan ve Şürekası, 1314/1897, c. I, 53, 63-67, 102..

68. Mehmed Raif, Mir’ât-ı İstanbul, haz. Hatice Aynur-Günay Kut, İstanbul : Çelik Gülersoy Vakfı, 1996, c. I, s. 60, 70-74, 123.

69. Mehmed Süreyyâ, Sicill-i Osmânî Yahud Tezkire-i Meşâhir-i Osmâniyye, İstanbul: Matbaa-i Âmire, 1308/1891, c. IV, s. 317-318.

70. Muallim Nâci, Esâmî, İstanbul: Mahmud Bey Matbaası, 1308/1891, s. 285.

71. Muallim Nâci, Osmanlı Şairleri, haz. Cemal Kurnaz, İstanbul: Millî Eğitim Bakanlığı Yayınları, 1995, s. 313.

72. Muhibbî, Mehmed Emin b. Fazlullah b. Muhibbullah, Hülâsatu’l-Eser fî (Terâcimi) A‘yâni’l-Karni’l-Hâdî ‘Aşer, nşr. Mustafa Vehbî, Kahire: 1284/1867, c. IV, s. 327-329.

73. Müstakimzâde, Süleyman Sa‘deddin, Mecelletü’n-Nisâb, Süleymaniye Kütüphanesi, Hâlet Efendi No: 628, s. 429.

74. Nâimâ, Mustafa Efendi, Târîh (Ravzâtü'l-Hüseyn fi Hulâsati Ahbâri'l-Hafikeyn), İstanbul: Matbaa-i Âmire, 1282/1865, c. II, s. 112-113, 357.

75. Nebhânî, Yusuf b. İsmail, Câmiu Kerâmâti’l-Evliyâ, thk. İbrâhim Atve Avad, Beyrut: Darü'l-Fikr, 1989, c. II, s. 451-452.

76. Necatigil, Behçet, Edebiyatımızda İsimler Sözlüğü, İstanbul: Varlık Yayınevi, 1978, s. 156-157.

77. Necdet, Ahmet, Tekke Şiiri, Dinî ve Tasavvufî Şiirler Antolojisi, İstanbul: İnkılap Kitabevi, 1997, s. 359-364, 521.

78. Öcalan, Hasan Basri, Bursa’da Tasavvuf Kültürü (XVII. Yüzyıl), Bursa: Gaye Kitabevi, 2000, s. 30, 39, 46, 48, 49, 50, 51, 65, 67, 69, 72, 74, 86, 97, 220, 282.

79. Öngören, Reşat, Osmanlılar’da Tasavvuf (Anadolu’da Sûfiler, Devlet ve Ulemâ, XVI. Yüzyıl), İstanbul: İz Yayınları, 2000, s. 178, 179, 183, 184.

80. Öz, Tahsin, İstanbul Camileri, Ankara: Türk Tarih Kurumu Yayınları, 1962, c. II, s. 31.

81. Özalp, M. Nazmi, Türk Mûsikîsi Tarihi, İstanbul: Milli Eğitim Bakanlığı Yayınları, 2000, c. I, s. 363-364.

82. Özalp, Tahsin, Sivrihisar Tarihi, Eskişehir: Tam-İş Matbaası, 1960, s. 76-77.

83. Özçelik, Mustafa, Sufi Şiirler Antolojisi, İstanbul: Lamure Yayınları, 2005, s. 70-77.

84. Özdamar, Mustafa, Dersaadet Dergâhları, İstanbul: Kırkkandil Yayınları, 1994, s. 236-238.

85. Özkan, Abdullah, Başlangıçtan Cumhuriyete Türk Şiiri, İstanbul: Boyut Dosya Yayınları, 2003, c. III, s. 550-553.

86. Özkırımlı, Atilla, Türk Edebiyatı Ansiklopedisi, 3. Baskı, İstanbul: Cem Yayınevi, 1984, c. III, s. 654.

87. Özkırımlı, Atilla, Türk Edebiyatı Tarihi, İstanbul: İnkılap Yayınları, 2004, c. I, s. 685-686.

88. Öztuna, Yılmaz, Büyük Türk Mûsikîsi Ansiklopedisi, Ankara: Kültür Bakanlığı Yayınları, 1990, c. I, s. 355-356.

89. Öztürk, Yaşar Nuri, Tasavvufun Ruhu ve Tarikatlar, 6. baskı, İstanbul: Yeni Boyut, 1988, s. 58.

90. Peçevî İbrahim Efendi, Peçevî Tarihi, haz. B. Sıtkı Baykal, Ankara: Kültür Bakanlığı Yayınları, 1999, c. II, s. 36.

91. Peçevî İbrahim Efendi, Peçevî Tarihi, İstanbul: Matbaa-i Âmire, 1283/1866, c. II, s. 357.

92. Revnakoğlu, Cemaleddin Server, İstanbul Tekkeleri Tarihi Notları, İstanbul Divan Edebiyatı Müzesi, Arşiv-B, Zarf No: 160, 215.

93. Rızâyî, Hasan b. Abdurrahim, Dîvân, Süleymaniye Kütüphanesi, Hacı Mahmud Efendi No: 3347, vr. 152b-153a.

94. Rıfat Efendi, Yağlıkçızade Ahmed, Lugât-i Târihiyye ve Coğrafiyye, 1 c’de 5-6-7. c., İstanbul: (Mahmud Bey Matbaası Baskısının Tıpkıbasımı), 1299/1882, c. VII, s. 145.

95. Rieu, Charles, Catalogue of the Turkish Manuscripts in the British Museum (British Müzesi Türkçe Yazmalar Kataloğu), Londra: 1888, s. 234.

96. Sahîh Ahmed Dede, Mecmûatü’t-Tevârihi’l-Mevleviyye (Mevlevîlerin Tarihi), haz. Cem Zorlu, İstanbul: İnsan Yayınları, 2003, s. 263, 272, 274-275, 281, 290, 297.

97. Sarı Abdullah Efendi, Semerâtu’l-Fuâd fi’l-Mebde ve’l-Meâd, İstanbul: Matbaa-i Âmire, 1288/1871, s. 145.

98. Say, Ahmet, Müzik Ansiklopedisi (Besteler, Yorumcular, Eserler, Kavramlar), Ankara: Müzik Ansiklopedisi Yayınları, 2005, c. 2, s. 93.

99. Sezgin, Ahmet-Yalçın, Cengiz, Türk Edebiyatında Ölüm Şiirleri Antolojisi, İstanbul: Ünlem Yayınları, 1993, s. 53-54.

100. Soykut, İ. Hilmi, Açıklamalarıyla XII. Asırdan XX. Asra Kadar Türk Şiirinde Tasavvuf, Hikmet ve Felsefeyle Dolu Unutulmaz Mısra’lar, İstanbul: Sönmez Neşriyat ve Matbaacılık A. Ş., 1969, s. 196-197.

101. Sözer, Vural, Müzik ve Müzisyenler Ansiklopedisi, İstanbul: Remzi Kitabevi, 1986, c. 1, s. 68.

102. Şapolyo, Enver Behnan, Mezhepler ve Tarikatlar Tarihi, 2. baskı, İstanbul: Elif Kitabevi, 2004, s. 232-234.

103. Şemseddin Sâmî, Kâmusu’l-A‘lâm, İstanbul: Mihran Matbaası, 1311/1894, c. IV, s. 3151, 3715, 2582.

104. Şeyhî, Mehmed Efendi, Vekâyi’u’l-Fuzalâ, nşr. Abdülkadir Özcan, İstanbul: 1989, c. I, s. 280-281.

105. Tabibzâde, Zâkir Şükri Efendi, Die Istanbuller Derwisch-Konvente und ihre Scheiche (Mecmûa-i Tekâyâ), Yayımlayan: M. Sehan Tayşi-Klaus Kreiser, Freiburg:  1980, s. 21, 72-74.

106. Tanpınar, Ahmet Hamdi, Beş Şehir, İstanbul: Millî Eğitim Bakanlığı Yayınları, (1001 Temel Eser), 1969, s. 185.

107. Tekin, Arslan, Edebiyatımızda İsimler ve Terimler, İstanbul: Ötüken Yayınları, 1995, s. 81.

108. Timurtaş, Faruk Kadri, Tarih İçinde Türk Edebiyatı, 2. baskı, İstanbul: Boğaziçi Yayınları, 1990, s. 306.

109. Tuman, Nâil, Tuhfe-i Nâilî (Divân Şâirlerinin Muhtasar Biyografileri), Ankara: Bizim Büro Basımevi, 2001, c. II, s. 1200-1201.

110. Türer, Osman, Tasavvuf Tarihi, İstanbul: Seha Neşriyat, 1998, s. 19, 206.

111. Yalçın, Ayhan, Gönül Sultanları İstanbul Evliyâları ve Ziyaret Yerleri, İstanbul: Çelik Yayınevi, 1996, s. 111-126.

112. Yılmaz, Hasan Kâmil, Anahatlarıyla Tasavvuf ve Tarîkatlar, İstanbul: Ensar Neşriyat, 1994, s. 73, 153, 154, 195, 281, 289, 329, 330.

113. Yılmaz, Necdet, Osmanlı Toplumunda Tasavvuf (Sûfiler, Devlet ve Ulemâ, XVII. Yüzyıl), İstanbul: Osmanlı Araştırmaları Vakfı (OSAV), 2001, s. 359-363.



Sonuç

Bu çalışmamızda görülmüştür ki, Azîz Mahmûd Hüdâyî’nın hayatı, eserleri ve düşünceleri kapsamında Türkçe tez, makale/tebliğ, kitap ve ondan bahseden eserlerden oluşan dört başlık bulunmaktadır. Tezler kendi aralarında lisans/bitirme, yüksek lisans ve doktora şeklinde üç alt başlıkta toplanmış ve bu alt başlıklarda lisans/bitirme düzeyinde 11, yüksek lisans düzeyinde 8, doktora düzeyinde 4 çalışma tespit edilmiştir. Makale/tebliğ başlığı altında 92, kitaplar kısmında 62 ve ondan bahseden eserler kısmında da 113 olmak üzere toplam 291 adet çalışmanın künyesi verilmiştir.

Azîz Mahmûd Hüdâyî konusunda yukarıda verilen araştırmaların sayısı göz önüne alındığında, nicelik yönünden epey bir çalışmanın yapıldığı söylenebilir. Ancak özellikle kitap düzeyinde yapılan çalışmalar içerisinde bilimsel nitelikli olanların azlığı dikkat çekmektedir.

Lisans/bitirme düzeyinde çalışmalar 1927 gibi oldukça erken tarihte başlamasına rağmen, 2002-2005 yılları arasında daha yoğun olarak yapılmıştır. En fazla çalışma 2 adetle 2004 ve 3 adetle 2005 yılında hazırlanmıştır.

Yüksek lisans düzeyindeki çalışmalar ise, 1992-2006 yılları arasında yapılmış olup, en fazla çalışma 4 tezle 1994, 2 tezle 1999 yıllarında gerçekleşmiştir.

Doktora tezlerine gelince, 1980’lerden sonra başlamış olup, yüksek lisans çalışmalarının yarısı kadar yani 4 adettir. Bu tezlerden ikisi tasavvuf, biri tefsir anabilim dalı alanında hazırlanırken, diğeri mimarlık alanında yapılmıştır. Ayrıca şâir bir kişiliğe de sahip Hüdâyî hakkında edebiyat çevrelerinde bir doktora çalışmasının yapılmaması dikkat çekmektedir. Doktora tezlerine daha çok ihtiyaç duyulduğunu söylemek gerekir.

Gerek lisans/bitirme, gerekse yüksek lisans ve doktora çalışmaları, “Azîz Mahmûd Hüdâyî” konusunu doğrudan ilgilendiren Tasavvuf anabilim dalının yanısıra Tefsir, Din Eğitimi, Din Psikolojisi, Türk-İslâm Edebiyatı, Eski Türk Edebiyatı, Halk Edebiyatı, Tarih anabilim dallarında da tezler mevcuttur.

Yayımlanan makale/tebliğler, tez ve kitaplara göre bir hayli fazladır. Yine bu alanda yapılan araştırmalar günden güne de artmakta ve yeni çalışmalar ortaya konulmaktadır. Bu sebeple Azîz Mahmûd Hüdâyî bibliyografyasının en azından 2-3 yılda bir güncellenmesi gerektiği düşüncesindeyiz. 1946 yılında başlayıp, 1995’li yıllara kadar hemen hemen her yıl bir-iki tane yapılan makale/tebliğ çalışmalarıyla devam etmiş, 2000 yılından sonra ise bariz bir farkla artış göstermiştir. 1946-2009 yılları arasında en çok makale/tebliğ 1977, 1986 ve 1991’de 2’şer, 1993’de 3, 2004 ve 2005’de 4’er, 2006’da 63 ve 2009’da 1 olmak üzere toplam 92 adet çalışma yapılmıştır. Bu bilgilerden de anlaşılacağı üzere en çok 2006 yılında makale/tebliğ hazırlanmış olup, ikinci sırayı 2004 ve 2005 üçüncü sırayı 1977, 1986 ve 1991 yılları almaktadır. Ancak burada şunu ifade edelim ki, 2004, 2005 ve 2006 yılında bu denli makale sayısının artması gerek “Üsküdar” gerekse ”Hüdâyî” ile ilgili düzenlenen sempozyumlar nedeniyledir. Bu bağlamda Hüdâyî ile ilgili sempozyumların Mevlânâ, Yunus Emre, Hacı Bektâş-ı Velî örneğinde olduğu gibi geleneksel hale getirilerek sürdürülmesi, onun hayatı, eserleri ve görüşlerinin daha iyi anlaşılmasına vesile olacağı kanaatindeyiz..

Azîz Mahmûd Hüdâyî ile ilgili kitaplara baktığımızda ise, 1870’de başlayan çalışmalar, 1920-2000 yılları arasında birer ikişer çalışmayla devam etmiş, 2000-2007 yılları arasında artmaya başlamış, 2005 yılında ise yoğun bir artış gözlemlenmiştir (13 kitap). Bu zaman dilimlerinde en çok çalışma 1870 (4 kitap), 1920 (4 kitap), 1922 (2 kitap), 1984 (3 kitap), 1987 (2 kitap), 1997 (3 kitap), 1990  ve 1999 (2’şer kitap), 2002 (3 kitap) ve 2006 (2 kitap) yıllarında gerçekleşmiş olup, toplam 27 kitap tespit edilmiştir. Ancak burada şunu belitmekte yarar var ki, bu çalışmalardan büyük bir kısmı Azîz Mahmûd Hüdâyî’nın Dîvân başta olmak üzere Habbetü’l-Mahabbe, Tarîkatnâme ve diğer eserlerinin  eski ve yeni harflerle yapılan neşirlerini içermektedir.

Son olarak ondan bahseden eserler kısmına gelince, bu alanda 1836’dan itibaren görülmeye başlanan çalışmalar artarak devam etmiş, gerek terâcim ve ahvâl, mecmûa, tezkire, lügat, gerekse tarih, ansiklokpedi, antoloji türü eserlerde yerini almıştır. 1836-1969 yılları arasında hemen her yıl yayımlanan eserlerde ona yer verilirken (35 kitap), 1970-1990 yılları arasında da biraz daha artmış (18 kitap), 1990-2006 arasında ise, yoğun bir artış gözlemlenmiştir (44 kitap).  



KAYNAKÇA

Cebecioğlu, Ethem, “Aziz Mahmûd Hüdâyî”, Sahabeden Günümüze Allah Dostları, c. VIII, (İstanbul 1996), s. 209-217.

Ertan, Mehmet Emin, Aziz Mahmûd Hüdâyî, Şule Yayınları, İstanbul 2001.

Gülşen, Mehmed, Aziz Mahmut Hüdâi, Gayret Kitabevi, İstanbul 1951.

Işın, Ekrem, “Aziz Mahmud Hüdâi”, Dünden Bugüne İstanbul Ansiklopedisi, c. I, (İstanbul 1993), s. 505-507.

______, “Aziz Mahmud Hüdâi”, Yaşamları ve Yapıtlarıyla Osmanlılar Ansiklopedisi, c. I, (İstanbul 1999), s. 279-281.

Komisyon, “Aziz Mahmud Hüdâî”, Türk Dili ve Edebiyatı Ansiklopedisi (Devirler/isimler/Eserler/Terimler), c. I,  (İstanbul 1977), s. 267-268.

Şenocak, Kemaleddin, Kutbu’l-Arifin Seyyid Aziz Mahmud Hüdayi (k.s): Hayatı, Menakıbı ve Eserleri, İslam Neşriyat Evi, İstanbul 1970.

Tanman, M. Baha, “Aziz Mahmud Hüdâyî Külliyesi”, Diyanet İslâm Ansiklopedisi, c. IV, (İstanbul 1991), s. 340-341.

Tansel, Fevziye Abdullah, “Seyyid Hüdâyî Aziz Mahmûd”, Türk Ansiklopedisi, c. XIX, (Ankara 1971), s. 401-403.

Tezeren, Ziver, Aziz Mahmud Hüdayi: Hayatı-San’atı-Fikriyatı, Çağdaşları İçindeki Yeri ve Ünlü Eserleri, Kültür ve Turizm Bakanlığı Yayınları, Ankara 1987.

______, Seyyid Aziz Mahmud Hüdayi: Hayatı, Şahsiyeti, Tarikatı ve Eserleri, c. I, Edebiyat Fakültesi Matbaası, İstanbul 1984.

______, Seyyid Aziz Mahmud Hüdayi: Hayatı, Şahsiyeti, Tarikatı ve Eserleri, c. II, Edebiyat Fakültesi Matbaası, İstanbul 1985.

Uçman, Abdullah, “Aziz Mahmud Hüdâyî”, Ötüken-Söğüt Büyük Türk Klasikleri, c. VI, (İstanbul 1987), s. 24-34.

Yılmaz, Hasan Kâmil, “Aziz Mahmud Hüdâyî”, Diyanet Vakfı İslâm Ansiklopedisi, c. IV, (İstanbul 1991), s. 338-339.

______, Azîz Mahmûd Hüdâyî ve Celvetiyye Tarîkatı, 3. baskı, Erkam Yayınları, İstanbul 1990.









* Erzurum. Bu e-Posta adresi istek dışı postalardan korunmaktadır, görüntülüyebilmek için JavaScript etkinleştirilmelidir

[1] Bu konuda geniş bilgi için bkz. Hasan Kâmil Yılmaz, Azîz Mahmûd Hüdâyî ve Celvetiyye Tarîkatı, 3. bsk., Erkam Yayınları, İstanbul 1990, s. 54-69.

[2] Mehmed Gülşen, Aziz Mahmut Hüdâi, Gayret Kitabevi, İstanbul 1951.

[3] Bkz. Kemaleddin Şenocak, Kutbu’l-Arifin Seyyid Aziz Mahmud Hüdayi (k.s): Hayatı, Menakıbı ve Eserleri, İslam Neşriyat Evi, İstanbul 1970.

[4] Bkz. Ziver Tezeren, Seyyid Aziz Mahmud Hüdayi: Hayatı, Şahsiyeti, Tarikatı ve Eserleri, Edebiyat Fakültesi Matbaası, İstanbul 1984-1985, c. I-II; Aziz Mahmud Hüdayi: Hayatı-San’atı-Fikriyatı, Çağdaşları İçindeki Yeri ve Ünlü Eserleri, Kültür ve Turizm Bakanlığı Yayınları, Ankara 1987.

[5] Hasan Kâmil Yılmaz, Azîz Mahmûd Hüdâyî ve Celvetiyye Tarîkatı, 3. bsk., Erkam Yayınları, İstanbul 1990.

[6] Ertan, Mehmet Emin, Aziz Mahmûd Hüdâyî, Şule Yayınları, İstanbul 2001.